2024-11-09 19:58:02

Jasło | Edukacja

Obchody Europejskiego Dnia Radonu i Międzynarodowego Dnia Fizyki Medycznej w GEN-ie

Czy wiecie, że żyjemy w morzu naturalnego promieniowania?
Nauka to nie tylko teorie, które nierzadko bywają przedmiotem ożywionych debat akademickich. Badania naukowe i ich wyniki często mają wymiar praktyczny. Za doskonały przykład mogą posłużyć prace badawcze nad promieniotwórczością pierwiastków występujących w środowisku naturalnym, czym na co dzień zajmują się naukowcy z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie. W czwartek (7 listopada br.) odwiedzili GEN, aby opowiedzieć o radonie, niepożądanym promieniotwórczym gościu w naszych domach oraz dobroczynnym zastosowaniu atomu w medycynie.
Czwartkowe wydarzenie było ściśle związane z obchodami Europejskiego Dnia Radonu i Międzynarodowego Dnia Fizyki Medycznej. W spotkaniu z naukowcami IFJ PAN w Krakwie wzięli udział uczniowie szkół podstawowych w Jaśle i Nowym Ĺťmigrodzie oraz seniorzy, w
tym słuchacze jasielskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku.
Młodzi pasjonaci nauki mieli okazję dowiedzieć się, że radon to bezwonny i bezbarwny naturalny gaz promieniotwórczy, który występuje powszechnie w otoczeniu człowieka.
Wiedzą na temat radonu, podzielili się z młodzieżą pracownicy Laboratorium Ekspertyz Radiometrycznych IFJ PAN: dr Jadwiga Mazur, dr Dominik Grządziel, mgr Jakub Lukas i prof. dr hab. Krzysztof Kozak. Okazuje się, że radon znajduje się w powietrzu gruntowym, wodzie,
a nawet w budynkach mieszkalnych. To jedyny pierwiastek promieniotwórczy, który występuje w postaci gazowej. Został odkryty w 1900 r. przez Friedricha Dorna.
Radon nie pozostaje bez wpływu na zdrowie człowieka, o czym świadczyć może wysoka zachorowalnośÄ‡ na nowotwory płuc u górników, którzy niegdyś zajmowali się wydobyciem uranu. Co ciekawe, badania epidemiologiczne, jakie przeprowadza się na całym świecie
potwierdziły, że obecnośÄ‡ radonu w domach ma wpływ na wzrost ryzyka zachorowalności na nowotwory płuc. Przyjmuje się, że od 3% do 14% nowotworów płuc wywołanych jest radonem. Pierwiastek ten został uznany drugim, po paleniu tytoniu, czynnikiem
kancerogennym w przypadku nowotworów płuc. Dlatego też, w wielu krajach przed rozpoczęciem budowy domu kontroluje się tak zwany “potencjał radonowy” terenu przeznaczonego pod budowę.
Jednym z elementów przedpołudniowych prelekcji była prezentacja mierników i metod pomiarowych stężeń radonu w budynkach, w powietrzu gruntowym i w wodzie. Naukowcy z IFJ PAN omówili przy tym sposoby ochrony przed wysokimi stężeniami radonu w budynkach.
Każdy uczestnik wydarzenia mógł z bliska zobaczyć urządzenia, których badacze używają do pomiaru stężenia niepożądanego promieniotwórczego gościa w naszych domach.
Zwieńczeniem jasielskich obchodów Europejskiego Dnia Radonu i Międzynarodowego Dnia Fizyki Medycznej był wykład prof. dr. hab. Krzysztofa Kozaka pt. „Dobroczynny atom w służbie medycyny”. Prelegent omówił kolejne etapy rozwoju wykorzystania promieniowania
jonizującego i izotopów w medycynie: od pierwszych zastosowań i doskonalenia technik RTG, poprzez znaczniki radioizotopowe i brachyterapię aż do tomografii komputerowej (CT, ECT, SPECT, PET). Prof. Kozak przedstawił także zagadnienia rozwoju teleterapii (m.in.
GammaKnifeÂŽ i CyberKnifeÂŽ) oraz protonoterapii na przykładzie Centrum Cyklotronowego Bronowice IFJ PAN. Na zakończenie przedstawił subiektywne zestawienie dziesięciu odkryć w medycynie, które zmieniły dzieje ludzkości.
Generator Nauki GEN


nowsza
starsza

Więcej z Jasła

Więcej z działu Edukacja


2026-07-07 22:23:00

Defibrylator podarowany przez posłankę Marię Kurowską uratował życie 16-letniej mieszkance Rzeszowa

Defibrylator podarowany przez posłankę Marię Kurowską uratował życie 16-letniej mieszkance Rzeszowa

Defibrylator zakupiony ze środków Funduszu Sprawiedliwości uratował życie 16-letniej mieszkance Rzeszowa Dzięki szybkiej i skoordynowanej akcji służb ratunkowych oraz użyciu automatycznego defibrylatora zewnętrznego (AED), który wcześniej został przekazany jednostce OSP KSRG Kołaczyce , udało się ...

2026-07-06 14:26:25

Wakacyjny dzień z Jasiel Express w Beskidzie Niskim

Wakacyjny dzień z Jasiel Express w Beskidzie Niskim

Wakacyjny dzień z Jasiel Express w Beskidzie Niskim Wakacje to świetny moment, by zamienić miejski rytm na las, góry, świeże powietrze i spokojny odpoczynek. Jasiel Express zaprasza mieszkańców oraz turystów do odkrywania Beskidu Niskiego bez konieczności ...

2026-04-17 15:29:05

Silent Voices z Jasła pokazują że każdy ma głos

Silent Voices z Jasła pokazują  że każdy ma głos

Silent Voices to projekt społeczny realizowany przez uczennice II Liceum Ogólnokształcącego im. ppłk. J. Modrzejewskiego w Jaśle w ramach Olimpiady Zwolnieni z Teorii. Zespół tworzą Emilia Szanduła, Maja Józefczyk, Milena Wachowicz, Magdalena Baran, Magdalena Słupska, ...

Twórczość czytelników: Fotografia
2026-04-14 07:53:56

Uczniowie ze Strzyżowa powalczą w finale Olimpiady ZUS w Warszawie

Uczniowie ze Strzyżowa powalczą w finale Olimpiady ZUS w Warszawie

Już 16 kwietnia w Centrali ZUS w Warszawie odbędzie się wielki finał Olimpiady ZUS „Warto wiedzieć więcej o ubezpieczeniach społecznych”. O zwycięstwo powalczy 27 najlepszych drużyn z całej Polski, w tym silna reprezentacja województwa podkarpackiego ...

Twórczość czytelników: Poezja
2026-04-09 12:35:31

Uroczyste wręczenie medalu "Za zasługi dla obronności kraju"

Uroczyste wręczenie medalu

W dniu 8.04.2026 r. w budynku Urzędu Gminy Nowy Żmigród odbyła się uroczystość wręczenia srebrnego medalu „Za zasługi dla obronności kraju” mieszkance naszej gminy, Pani Alinie Opałce. Odznaczenie, przyznane przez Ministra Obrony Narodowej, stanowi wyraz uznania ...