2024-11-09 19:58:02

Jasło | Edukacja

Obchody Europejskiego Dnia Radonu i Międzynarodowego Dnia Fizyki Medycznej w GEN-ie

Czy wiecie, że żyjemy w morzu naturalnego promieniowania?
Nauka to nie tylko teorie, które nierzadko bywają przedmiotem ożywionych debat akademickich. Badania naukowe i ich wyniki często mają wymiar praktyczny. Za doskonały przykład mogą posłużyć prace badawcze nad promieniotwórczością pierwiastków występujących w środowisku naturalnym, czym na co dzień zajmują się naukowcy z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie. W czwartek (7 listopada br.) odwiedzili GEN, aby opowiedzieć o radonie, niepożądanym promieniotwórczym gościu w naszych domach oraz dobroczynnym zastosowaniu atomu w medycynie.
Czwartkowe wydarzenie było ściśle związane z obchodami Europejskiego Dnia Radonu i Międzynarodowego Dnia Fizyki Medycznej. W spotkaniu z naukowcami IFJ PAN w Krakwie wzięli udział uczniowie szkół podstawowych w Jaśle i Nowym Ĺťmigrodzie oraz seniorzy, w
tym słuchacze jasielskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku.
Młodzi pasjonaci nauki mieli okazję dowiedzieć się, że radon to bezwonny i bezbarwny naturalny gaz promieniotwórczy, który występuje powszechnie w otoczeniu człowieka.
Wiedzą na temat radonu, podzielili się z młodzieżą pracownicy Laboratorium Ekspertyz Radiometrycznych IFJ PAN: dr Jadwiga Mazur, dr Dominik Grządziel, mgr Jakub Lukas i prof. dr hab. Krzysztof Kozak. Okazuje się, że radon znajduje się w powietrzu gruntowym, wodzie,
a nawet w budynkach mieszkalnych. To jedyny pierwiastek promieniotwórczy, który występuje w postaci gazowej. Został odkryty w 1900 r. przez Friedricha Dorna.
Radon nie pozostaje bez wpływu na zdrowie człowieka, o czym świadczyć może wysoka zachorowalnośÄ‡ na nowotwory płuc u górników, którzy niegdyś zajmowali się wydobyciem uranu. Co ciekawe, badania epidemiologiczne, jakie przeprowadza się na całym świecie
potwierdziły, że obecnośÄ‡ radonu w domach ma wpływ na wzrost ryzyka zachorowalności na nowotwory płuc. Przyjmuje się, że od 3% do 14% nowotworów płuc wywołanych jest radonem. Pierwiastek ten został uznany drugim, po paleniu tytoniu, czynnikiem
kancerogennym w przypadku nowotworów płuc. Dlatego też, w wielu krajach przed rozpoczęciem budowy domu kontroluje się tak zwany “potencjał radonowy” terenu przeznaczonego pod budowę.
Jednym z elementów przedpołudniowych prelekcji była prezentacja mierników i metod pomiarowych stężeń radonu w budynkach, w powietrzu gruntowym i w wodzie. Naukowcy z IFJ PAN omówili przy tym sposoby ochrony przed wysokimi stężeniami radonu w budynkach.
Każdy uczestnik wydarzenia mógł z bliska zobaczyć urządzenia, których badacze używają do pomiaru stężenia niepożądanego promieniotwórczego gościa w naszych domach.
Zwieńczeniem jasielskich obchodów Europejskiego Dnia Radonu i Międzynarodowego Dnia Fizyki Medycznej był wykład prof. dr. hab. Krzysztofa Kozaka pt. „Dobroczynny atom w służbie medycyny”. Prelegent omówił kolejne etapy rozwoju wykorzystania promieniowania
jonizującego i izotopów w medycynie: od pierwszych zastosowań i doskonalenia technik RTG, poprzez znaczniki radioizotopowe i brachyterapię aż do tomografii komputerowej (CT, ECT, SPECT, PET). Prof. Kozak przedstawił także zagadnienia rozwoju teleterapii (m.in.
GammaKnifeÂŽ i CyberKnifeÂŽ) oraz protonoterapii na przykładzie Centrum Cyklotronowego Bronowice IFJ PAN. Na zakończenie przedstawił subiektywne zestawienie dziesięciu odkryć w medycynie, które zmieniły dzieje ludzkości.
Generator Nauki GEN


nowsza
starsza

Więcej z Jasła

Więcej z działu Edukacja


2026-09-17 11:10:18

NIE ODBIERAJ SOBIE GŁOSU

NIE ODBIERAJ SOBIE GŁOSU

NIE ODBIERAJ SOBIE GŁOSU! Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Strzyżowie informuje, że trwa ogólnopolska kampania społeczna HPV „Nie odbieraj sobie głosu”, realizowana przez Państwową Inspekcję Sanitarną we współpracy z Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego oraz Narodowym Instytutem ...

2026-07-07 22:23:00

Defibrylator podarowany przez posłankę Marię Kurowską uratował życie 16-letniej mieszkance Rzeszowa

Defibrylator podarowany przez posłankę Marię Kurowską uratował życie 16-letniej mieszkance Rzeszowa

Defibrylator zakupiony ze środków Funduszu Sprawiedliwości uratował życie 16-letniej mieszkance Rzeszowa Dzięki szybkiej i skoordynowanej akcji służb ratunkowych oraz użyciu automatycznego defibrylatora zewnętrznego (AED), który wcześniej został przekazany jednostce OSP KSRG Kołaczyce , udało się ...

2026-07-06 14:26:25

Wakacyjny dzień z Jasiel Express w Beskidzie Niskim

Wakacyjny dzień z Jasiel Express w Beskidzie Niskim

Wakacyjny dzień z Jasiel Express w Beskidzie Niskim Wakacje to świetny moment, by zamienić miejski rytm na las, góry, świeże powietrze i spokojny odpoczynek. Jasiel Express zaprasza mieszkańców oraz turystów do odkrywania Beskidu Niskiego bez konieczności ...

Twórczość czytelników: Fotografia
2026-04-17 15:29:05

Silent Voices z Jasła pokazują że każdy ma głos

Silent Voices z Jasła pokazują  że każdy ma głos

Silent Voices to projekt społeczny realizowany przez uczennice II Liceum Ogólnokształcącego im. ppłk. J. Modrzejewskiego w Jaśle w ramach Olimpiady Zwolnieni z Teorii. Zespół tworzą Emilia Szanduła, Maja Józefczyk, Milena Wachowicz, Magdalena Baran, Magdalena Słupska, ...

Twórczość czytelników: Poezja
2026-04-14 07:53:56

Uczniowie ze Strzyżowa powalczą w finale Olimpiady ZUS w Warszawie

Uczniowie ze Strzyżowa powalczą w finale Olimpiady ZUS w Warszawie

Już 16 kwietnia w Centrali ZUS w Warszawie odbędzie się wielki finał Olimpiady ZUS „Warto wiedzieć więcej o ubezpieczeniach społecznych”. O zwycięstwo powalczy 27 najlepszych drużyn z całej Polski, w tym silna reprezentacja województwa podkarpackiego ...