2024-11-09 19:58:02
Obchody Europejskiego Dnia Radonu i Międzynarodowego Dnia Fizyki Medycznej w GEN-ie
Czy wiecie, że żyjemy w morzu naturalnego promieniowania?
Nauka to nie tylko teorie, które nierzadko bywają przedmiotem ożywionych debat akademickich. Badania naukowe i ich wyniki często mają wymiar praktyczny. Za doskonały przykład mogą posłużyÄ prace badawcze nad promieniotwórczością pierwiastków występujących w środowisku naturalnym, czym na co dzień zajmują się naukowcy z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie. W czwartek (7 listopada br.) odwiedzili GEN, aby opowiedzieÄ o radonie, niepożądanym promieniotwórczym gościu w naszych domach oraz dobroczynnym zastosowaniu atomu w medycynie.
Czwartkowe wydarzenie było ściśle związane z obchodami Europejskiego Dnia Radonu i Międzynarodowego Dnia Fizyki Medycznej. W spotkaniu z naukowcami IFJ PAN w Krakwie wzięli udział uczniowie szkół podstawowych w Jaśle i Nowym Ĺťmigrodzie oraz seniorzy, w
tym słuchacze jasielskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku.
Młodzi pasjonaci nauki mieli okazję dowiedzieÄ się, że radon to bezwonny i bezbarwny naturalny gaz promieniotwórczy, który występuje powszechnie w otoczeniu człowieka.
Wiedzą na temat radonu, podzielili się z młodzieżą pracownicy Laboratorium Ekspertyz Radiometrycznych IFJ PAN: dr Jadwiga Mazur, dr Dominik Grządziel, mgr Jakub Lukas i prof. dr hab. Krzysztof Kozak. Okazuje się, że radon znajduje się w powietrzu gruntowym, wodzie,
a nawet w budynkach mieszkalnych. To jedyny pierwiastek promieniotwórczy, który występuje w postaci gazowej. Został odkryty w 1900 r. przez Friedricha Dorna.
Radon nie pozostaje bez wpływu na zdrowie człowieka, o czym świadczyÄ może wysoka zachorowalnośÄ na nowotwory płuc u górników, którzy niegdyś zajmowali się wydobyciem uranu. Co ciekawe, badania epidemiologiczne, jakie przeprowadza się na całym świecie
potwierdziły, że obecnośÄ radonu w domach ma wpływ na wzrost ryzyka zachorowalności na nowotwory płuc. Przyjmuje się, że od 3% do 14% nowotworów płuc wywołanych jest radonem. Pierwiastek ten został uznany drugim, po paleniu tytoniu, czynnikiem
kancerogennym w przypadku nowotworów płuc. Dlatego też, w wielu krajach przed rozpoczęciem budowy domu kontroluje się tak zwany âpotencjał radonowyâ terenu przeznaczonego pod budowę.
Jednym z elementów przedpołudniowych prelekcji była prezentacja mierników i metod pomiarowych stężeń radonu w budynkach, w powietrzu gruntowym i w wodzie. Naukowcy z IFJ PAN omówili przy tym sposoby ochrony przed wysokimi stężeniami radonu w budynkach.
Każdy uczestnik wydarzenia mógł z bliska zobaczyÄ urządzenia, których badacze używają do pomiaru stężenia niepożądanego promieniotwórczego gościa w naszych domach.
Zwieńczeniem jasielskich obchodów Europejskiego Dnia Radonu i Międzynarodowego Dnia Fizyki Medycznej był wykład prof. dr. hab. Krzysztofa Kozaka pt. âDobroczynny atom w służbie medycynyâ. Prelegent omówił kolejne etapy rozwoju wykorzystania promieniowania
jonizującego i izotopów w medycynie: od pierwszych zastosowań i doskonalenia technik RTG, poprzez znaczniki radioizotopowe i brachyterapię aż do tomografii komputerowej (CT, ECT, SPECT, PET). Prof. Kozak przedstawił także zagadnienia rozwoju teleterapii (m.in.
GammaKnifeÂŽ i CyberKnifeÂŽ) oraz protonoterapii na przykładzie Centrum Cyklotronowego Bronowice IFJ PAN. Na zakończenie przedstawił subiektywne zestawienie dziesięciu odkryÄ w medycynie, które zmieniły dzieje ludzkości.
Generator Nauki GEN
nowsza
starsza
Więcej z Jasła
Więcej z działu Edukacja
Defibrylator podarowany przez posłankę Marię Kurowską uratował życie 16-letniej mieszkance Rzeszowa
Defibrylator zakupiony ze środków Funduszu Sprawiedliwości uratował życie 16-letniej mieszkance Rzeszowa Dzięki szybkiej i skoordynowanej akcji służb ratunkowych oraz użyciu automatycznego defibrylatora zewnętrznego (AED), który wcześniej został przekazany jednostce OSP KSRG Kołaczyce , udało się ...
2026-07-06 14:26:25Wakacyjny dzień z Jasiel Express w Beskidzie Niskim
Wakacyjny dzień z Jasiel Express w Beskidzie Niskim Wakacje to świetny moment, by zamienić miejski rytm na las, góry, świeże powietrze i spokojny odpoczynek. Jasiel Express zaprasza mieszkańców oraz turystów do odkrywania Beskidu Niskiego bez konieczności ...
2026-04-17 15:29:05Silent Voices z Jasła pokazują że każdy ma głos
Silent Voices to projekt społeczny realizowany przez uczennice II Liceum Ogólnokształcącego im. ppłk. J. Modrzejewskiego w Jaśle w ramach Olimpiady Zwolnieni z Teorii. Zespół tworzą Emilia Szanduła, Maja Józefczyk, Milena Wachowicz, Magdalena Baran, Magdalena Słupska, ...
Uczniowie ze Strzyżowa powalczą w finale Olimpiady ZUS w Warszawie
Już 16 kwietnia w Centrali ZUS w Warszawie odbędzie się wielki finał Olimpiady ZUS „Warto wiedzieć więcej o ubezpieczeniach społecznych”. O zwycięstwo powalczy 27 najlepszych drużyn z całej Polski, w tym silna reprezentacja województwa podkarpackiego ...
Uroczyste wręczenie medalu "Za zasługi dla obronności kraju"
W dniu 8.04.2026 r. w budynku Urzędu Gminy Nowy Żmigród odbyła się uroczystość wręczenia srebrnego medalu „Za zasługi dla obronności kraju” mieszkance naszej gminy, Pani Alinie Opałce. Odznaczenie, przyznane przez Ministra Obrony Narodowej, stanowi wyraz uznania ...
Chorwat
Chorwat