2024-11-09 19:58:02

Jasło | Edukacja

Obchody Europejskiego Dnia Radonu i Międzynarodowego Dnia Fizyki Medycznej w GEN-ie

Czy wiecie, że żyjemy w morzu naturalnego promieniowania?
Nauka to nie tylko teorie, które nierzadko bywają przedmiotem ożywionych debat akademickich. Badania naukowe i ich wyniki często mają wymiar praktyczny. Za doskonały przykład mogą posłużyć prace badawcze nad promieniotwórczością pierwiastków występujących w środowisku naturalnym, czym na co dzień zajmują się naukowcy z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie. W czwartek (7 listopada br.) odwiedzili GEN, aby opowiedzieć o radonie, niepożądanym promieniotwórczym gościu w naszych domach oraz dobroczynnym zastosowaniu atomu w medycynie.
Czwartkowe wydarzenie było ściśle związane z obchodami Europejskiego Dnia Radonu i Międzynarodowego Dnia Fizyki Medycznej. W spotkaniu z naukowcami IFJ PAN w Krakwie wzięli udział uczniowie szkół podstawowych w Jaśle i Nowym Ĺťmigrodzie oraz seniorzy, w
tym słuchacze jasielskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku.
Młodzi pasjonaci nauki mieli okazję dowiedzieć się, że radon to bezwonny i bezbarwny naturalny gaz promieniotwórczy, który występuje powszechnie w otoczeniu człowieka.
Wiedzą na temat radonu, podzielili się z młodzieżą pracownicy Laboratorium Ekspertyz Radiometrycznych IFJ PAN: dr Jadwiga Mazur, dr Dominik Grządziel, mgr Jakub Lukas i prof. dr hab. Krzysztof Kozak. Okazuje się, że radon znajduje się w powietrzu gruntowym, wodzie,
a nawet w budynkach mieszkalnych. To jedyny pierwiastek promieniotwórczy, który występuje w postaci gazowej. Został odkryty w 1900 r. przez Friedricha Dorna.
Radon nie pozostaje bez wpływu na zdrowie człowieka, o czym świadczyć może wysoka zachorowalnośÄ‡ na nowotwory płuc u górników, którzy niegdyś zajmowali się wydobyciem uranu. Co ciekawe, badania epidemiologiczne, jakie przeprowadza się na całym świecie
potwierdziły, że obecnośÄ‡ radonu w domach ma wpływ na wzrost ryzyka zachorowalności na nowotwory płuc. Przyjmuje się, że od 3% do 14% nowotworów płuc wywołanych jest radonem. Pierwiastek ten został uznany drugim, po paleniu tytoniu, czynnikiem
kancerogennym w przypadku nowotworów płuc. Dlatego też, w wielu krajach przed rozpoczęciem budowy domu kontroluje się tak zwany “potencjał radonowy” terenu przeznaczonego pod budowę.
Jednym z elementów przedpołudniowych prelekcji była prezentacja mierników i metod pomiarowych stężeń radonu w budynkach, w powietrzu gruntowym i w wodzie. Naukowcy z IFJ PAN omówili przy tym sposoby ochrony przed wysokimi stężeniami radonu w budynkach.
Każdy uczestnik wydarzenia mógł z bliska zobaczyć urządzenia, których badacze używają do pomiaru stężenia niepożądanego promieniotwórczego gościa w naszych domach.
Zwieńczeniem jasielskich obchodów Europejskiego Dnia Radonu i Międzynarodowego Dnia Fizyki Medycznej był wykład prof. dr. hab. Krzysztofa Kozaka pt. „Dobroczynny atom w służbie medycyny”. Prelegent omówił kolejne etapy rozwoju wykorzystania promieniowania
jonizującego i izotopów w medycynie: od pierwszych zastosowań i doskonalenia technik RTG, poprzez znaczniki radioizotopowe i brachyterapię aż do tomografii komputerowej (CT, ECT, SPECT, PET). Prof. Kozak przedstawił także zagadnienia rozwoju teleterapii (m.in.
GammaKnifeÂŽ i CyberKnifeÂŽ) oraz protonoterapii na przykładzie Centrum Cyklotronowego Bronowice IFJ PAN. Na zakończenie przedstawił subiektywne zestawienie dziesięciu odkryć w medycynie, które zmieniły dzieje ludzkości.
Generator Nauki GEN


nowsza
starsza

Więcej z Jasła

Więcej z działu Edukacja


2026-01-30 09:25:22

Powiatowa Rada Rynku Pracy w Strzyżowie powołana

Powiatowa Rada Rynku Pracy w Strzyżowie powołana

W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, a tym samym zmianą zasad funkcjonowania rad rynku pracy, w powiecie strzyżowskim została powołana nowa Powiatowa ...

2026-01-21 07:42:58

Umowa użyczenia budynku Remizy OSP w Nowym Ĺťmigrodzie podpisana

Umowa użyczenia budynku Remizy OSP w Nowym Ĺťmigrodzie podpisana

Umowa użyczenia budynku Remizy OSP w Nowym Ĺťmigrodzie podpisana - W dniu 19 stycznia 2026 r. w Urzędzie Gminy Nowy Ĺťmigród została zawarta umowa użyczenia budynku Remizy Ochotniczej Straży Pożarnej w Nowym Ĺťmigrodzie. Umowę podpisali przedstawiciele ...

2026-01-17 20:41:55

Andrzej Ślipski - Wójt Gminy Czudec jest przewodniczącym Konwentu Samorządów Powiatu Strzyżowskiego

Andrzej Ślipski - Wójt Gminy Czudec jest przewodniczącym Konwentu Samorządów Powiatu Strzyżowskiego

Współdziałanie wszystkich samorządów na terenie powiatu strzyżowskiego jest ważną i stałą częścią naszej aktywności. Służy temu m.in. funkcjonujący niemal od początku powstania powiatu Konwent Samorządów Powiatu Strzyżowskiego jako ciało konsultacyjne, któremu co roku przewodniczy kolejny ...

Twórczość czytelników: Fotografia
2026-01-16 08:44:20

W styczniu kolejne osoby z niepełnosprawnościami mogą składać wniosek o świadczenie wspierające

W styczniu kolejne osoby z niepełnosprawnościami mogą składać wniosek o świadczenie wspierające

W styczniu kolejne osoby z niepełnosprawnościami mogą składać wniosek o świadczenie wspierające. W 2025 roku – ponad 800 mln zł wypłat na Podkarpaciu Osoby, które w decyzji Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności otrzymały ...

Twórczość czytelników: Poezja
2026-01-15 20:23:42

Dobra wiadomośÄ‡ dla Dorzecza Wisłoki i Gminy Nowy Ĺťmigród

Dobra wiadomośÄ‡ dla Dorzecza Wisłoki i Gminy Nowy Ĺťmigród

Podczas 180. posiedzenia Zarząd Województwa Podkarpackiego pozytywnie zaopiniował aktualizację Strategii Rozwoju Ponadlokalnego „Dorzecze Wisłoki” na lata 2022-2030. Serdecznie dziękujemy Zarządowi za tę decyzję - to ważny krok w planowaniu rozwoju naszego regionu i potwierdzenie zgodności dokumentu ...