2024-11-09 19:58:02

Jasło | Edukacja

Obchody Europejskiego Dnia Radonu i Międzynarodowego Dnia Fizyki Medycznej w GEN-ie

Czy wiecie, że żyjemy w morzu naturalnego promieniowania?
Nauka to nie tylko teorie, które nierzadko bywają przedmiotem ożywionych debat akademickich. Badania naukowe i ich wyniki często mają wymiar praktyczny. Za doskonały przykład mogą posłużyć prace badawcze nad promieniotwórczością pierwiastków występujących w środowisku naturalnym, czym na co dzień zajmują się naukowcy z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie. W czwartek (7 listopada br.) odwiedzili GEN, aby opowiedzieć o radonie, niepożądanym promieniotwórczym gościu w naszych domach oraz dobroczynnym zastosowaniu atomu w medycynie.
Czwartkowe wydarzenie było ściśle związane z obchodami Europejskiego Dnia Radonu i Międzynarodowego Dnia Fizyki Medycznej. W spotkaniu z naukowcami IFJ PAN w Krakwie wzięli udział uczniowie szkół podstawowych w Jaśle i Nowym Ĺťmigrodzie oraz seniorzy, w
tym słuchacze jasielskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku.
Młodzi pasjonaci nauki mieli okazję dowiedzieć się, że radon to bezwonny i bezbarwny naturalny gaz promieniotwórczy, który występuje powszechnie w otoczeniu człowieka.
Wiedzą na temat radonu, podzielili się z młodzieżą pracownicy Laboratorium Ekspertyz Radiometrycznych IFJ PAN: dr Jadwiga Mazur, dr Dominik Grządziel, mgr Jakub Lukas i prof. dr hab. Krzysztof Kozak. Okazuje się, że radon znajduje się w powietrzu gruntowym, wodzie,
a nawet w budynkach mieszkalnych. To jedyny pierwiastek promieniotwórczy, który występuje w postaci gazowej. Został odkryty w 1900 r. przez Friedricha Dorna.
Radon nie pozostaje bez wpływu na zdrowie człowieka, o czym świadczyć może wysoka zachorowalnośÄ‡ na nowotwory płuc u górników, którzy niegdyś zajmowali się wydobyciem uranu. Co ciekawe, badania epidemiologiczne, jakie przeprowadza się na całym świecie
potwierdziły, że obecnośÄ‡ radonu w domach ma wpływ na wzrost ryzyka zachorowalności na nowotwory płuc. Przyjmuje się, że od 3% do 14% nowotworów płuc wywołanych jest radonem. Pierwiastek ten został uznany drugim, po paleniu tytoniu, czynnikiem
kancerogennym w przypadku nowotworów płuc. Dlatego też, w wielu krajach przed rozpoczęciem budowy domu kontroluje się tak zwany “potencjał radonowy” terenu przeznaczonego pod budowę.
Jednym z elementów przedpołudniowych prelekcji była prezentacja mierników i metod pomiarowych stężeń radonu w budynkach, w powietrzu gruntowym i w wodzie. Naukowcy z IFJ PAN omówili przy tym sposoby ochrony przed wysokimi stężeniami radonu w budynkach.
Każdy uczestnik wydarzenia mógł z bliska zobaczyć urządzenia, których badacze używają do pomiaru stężenia niepożądanego promieniotwórczego gościa w naszych domach.
Zwieńczeniem jasielskich obchodów Europejskiego Dnia Radonu i Międzynarodowego Dnia Fizyki Medycznej był wykład prof. dr. hab. Krzysztofa Kozaka pt. „Dobroczynny atom w służbie medycyny”. Prelegent omówił kolejne etapy rozwoju wykorzystania promieniowania
jonizującego i izotopów w medycynie: od pierwszych zastosowań i doskonalenia technik RTG, poprzez znaczniki radioizotopowe i brachyterapię aż do tomografii komputerowej (CT, ECT, SPECT, PET). Prof. Kozak przedstawił także zagadnienia rozwoju teleterapii (m.in.
GammaKnifeÂŽ i CyberKnifeÂŽ) oraz protonoterapii na przykładzie Centrum Cyklotronowego Bronowice IFJ PAN. Na zakończenie przedstawił subiektywne zestawienie dziesięciu odkryć w medycynie, które zmieniły dzieje ludzkości.
Generator Nauki GEN


nowsza
starsza

Więcej z Jasła

Więcej z działu Edukacja


2026-03-13 17:39:42

Sukces uczniów z Gminy Niebylec w wojewódzkim konkursie historycznym

Sukces uczniów z Gminy Niebylec w wojewódzkim konkursie historycznym

10 lutego 2026 r. w sali konferencyjnej Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie odbyła się uroczysta gala wręczenia nagród w Wojewódzkim Konkursie „Namaluj historię dziadków”. Wydarzenie zgromadziło uczniów z całego regionu, którzy poprzez sztukę i ...

2026-03-12 19:29:13

Agata Gadziała Burmistrz Strzyżowa Osobowością Powiatu Strzyżowskiego

Agata Gadziała Burmistrz Strzyżowa Osobowością Powiatu Strzyżowskiego

Agata Gadziała Burmistrz Strzyżowa Osobowością Powiatu Strzyżowskiego w kategorii polityka, samorządność i społeczność lokalna w plebiscycie organizowanym przez gazetę Nowiny. Gratulujemy Źródło zdjęcia internet ...

2026-02-19 14:06:29

Nauka, adrenalina i kreatywność w pięciu odsłonach - ferie zimowe 2026 w powiecie strzyżowskim

Nauka, adrenalina i kreatywność w pięciu odsłonach - ferie zimowe 2026 w powiecie strzyżowskim

Trwające ferie zimowe 2026 w powiecie strzyżowskim upływają pod znakiem intensywnych i różnorodnych wydarzeń. Biblioteki, instytucje kultury oraz ośrodki sportu i rekreacji przygotowały bogate programy, które – choć mają wspólne elementy – wyraźnie różnią się profilem ...

Twórczość czytelników: Fotografia
2026-02-19 14:00:26

Trwa rozbudowa Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Strzyżowie.

Trwa rozbudowa Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Strzyżowie.

W dniu 13 lutego 2026 r. odbyła się narada koordynacyjna dotycząca realizacji inwestycji pn. „Rozbudowa budynków Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego we Frysztaku oraz Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Strzyżowie”, w części obejmującej rozbudowę obiektu w Strzyżowie. Zadanie jest ...

Twórczość czytelników: Poezja
2026-01-30 09:25:22

Powiatowa Rada Rynku Pracy w Strzyżowie powołana

Powiatowa Rada Rynku Pracy w Strzyżowie powołana

W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, a tym samym zmianą zasad funkcjonowania rad rynku pracy, w powiecie strzyżowskim została powołana nowa Powiatowa ...