2025-08-21 17:56:18

Podkarpacie | Informacje

"Mnie się nie spieszy, mi się pali"- niezwykły nagrobek w Polanie

„Mnie się nie spieszy, mi się pali” – niezwykły nagrobek w Polanie
Są miejsca w Bieszczadach, które zatrzymują człowieka na chwilę. Nie wielkie szczyty, nie słynne połoniny, ale małe, ukryte historie. W Polanie, wiosce między lasami, stanął nagrobek, jakiego nigdzie indziej nie zobaczycie.
Nie z marmuru, nie z granitu. Zrobiony z retorty – stalowego pieca do wypału węgla drzewnego. Rdzawe blachy, komin, stara latarenka. Kto nie wie, o co chodzi, pomyśli: „złom”. A to pomnik. Pomnik ludzi, którzy całe życie spędzili przy ogniu i dymie – bieszczadzkich smolarzy.

Historia, która zaczęła się od pomysłu
Radosław Czubak, mieszkaniec Polany, wspomina:
– „Na pomysł wykonania nagrobka, upamiętniającego wypalaczy, wpadłem w zeszłym roku. Udało się dzięki Fundacji Pod Otrytem i pomocy mieszkańców. Adrian, Piotrek, Daniel, Artur i drugi Artur z Ustrzyk Dolnych – to oni sprawili, że pomnik powstał. Do tego ogromne wsparcie Gminy Czarna. To nasz wyraz pamięci dla chłopaków”.
„Chłopaki” to Jan Kośla „Tujtuśâ€ i Zbigniew Balcerzak „Balcerek”. Ten drugi zapisał się w pamięci Czubaka i całej wioski także jako pierwszy klient po otwarciu sklepu po remoncie. – „Przyszedł o 6:30. Sklep otworzyliśmy 1 listopada...” – opowiada z uśmiechem.

Zamiast epitafium – żart i filozofia
Na tablicach są ich nazwiska i daty, ale to jeden napis przyciąga wszystkich:
„Mnie się nie spieszy, mi się pali.”
Kilka słów, a ile w nich bieszczadzkiej prawdy. Tu ludzie nigdy nie żyli według zegarka. Smolarz mógł przesiedzieć noc przy retorcie, a dzień przespać w baraku. Czas płynął swoim rytmem, a dystans do życia i śmierci był czymś naturalnym.

Dlaczego warto tam zajrzeć?
Bo ten nagrobek nie przypomina żadnego innego. Nie jest poważny ani monumentalny. Jest prosty, swojski i szczery – taki jak Bieszczady i ludzie, którzy tu mieszkali. To kawałek lokalnej historii, zamknięty w kawałku zardzewiałej blachy.
Jeśli będziecie w Polanie, skręćcie z głównej trasy. Stańcie przy tej retorcie. Popatrzcie na nią chwilę i pomyślcie o smolarzach, którzy jeszcze niedawno pilnowali ognia w bieszczadzkich lasach.
Bo w Bieszczadach nawet śmierć potrafi być opowiedziana z uśmiechem.

Daniel Baron

Dożynki Gminne w Lutczy

Kultura i Sztuka | 2025-08-20 17:09:12

Jubileuszowy sezon Orła BieĹşdziedza

Sport | 2025-08-22 11:43:20

"Wszyscy powinniśmy się cieszyć prezydenturą, która się rozpoczyna" Poseł Kurowska

Wywiad | 2025-08-08 18:34:30

W wakacyjnym wydaniu Poseł Maria Kurowska

Wywiad | 2025-07-01 06:55:08

Bobolówka rozbrzmiała modlitwą za Polskę

Religia | 2025-06-17 15:32:19

"Bogu na chwałę - ludziom na pożytek" - nowy ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy w OSP Wielopole Skrzyńskie

Informacje | 2025-08-15 04:57:51

115-lecie Ochotniczej Straży Pożarnej w Wyżnem

Informacje | 2025-08-12 07:34:00

Delegacja z powiatu jasielskiego na zaprzysiężeniu Prezydenta RP dr Karola Nawrockiego

Informacje | 2025-08-11 17:31:55