Tadeusz Kantor - alfabet asymetryczny
Tadeusz Kantor - alfabet asymetryczny

Ż - Żył jak chciał. Jego największą miłością był teatr, jemu też pozostał wierny do końca swego życia. Zmarł w 1990 roku mając 75 lat. Gdyby żył miałby dziś 103 lata.

P - Protest. W 1955 wraz z dziewięcioma artystami protestował przeciwko realizmowi socjalistycznemu. Zorganizowano wtedy wystawę 9 Malarzy w Domu Plastyków.

A - Artysta bez granic... reżyser teatralny, malarz, aktor, ironiczny konceptualista, scenograf, grafik, pisarz, teoretyk sztuki, twórca happeningów, promotor taszyzmu w malarstwie, animator życia artystycznego...

B - Burzył tradycyjny teatr..."Moje wysiłki w teatrze dążą do tego, ażeby pokazać człowieka, obojętnie jaki on jest, z jego wadami, ale żeby to był on, prawdziwy, żeby tam nie było żadnej skorupy, którą bym narzucił jako reżyser. I to jest nasza metoda w teatrze Cricot".

C - Cricot 2 - to awangardowy teatr założony przez Kantora w Krakowie, tam rozwijał swe idee artystyczne. "Może jestem kopnięty, ale wy wszyscy - też! Mówił do aktorów teatru Cricot 2.

O - On zaszczepił w polskiej kulturze happening, konceptualizm i informel.

D - Dom rodzinny to Wielopole Skrzyńskie, Tarnów i Kraków. Ale właściwie teatr był jego domem...domem, który był inny każdego dnia.

E - Elementy żydowskie w twórczości Kantora. Wystawiał "Kurkę wodną" Witkacego, "Nadobnisie i koczkodany", "Umarłą klasę", "Gdzie są niegdysiejsze śniegi". Kantor poznał nieco folklor żydowski w Wielopolu, gdzie połowę mieszkańców stanowili Żydzi. Także Tarnów gdzie mieszkał w młodości pozwolił mu poznać naszych starszych braci. W Wielopolu pobrali się jego rodzice, tam też ochrzczono przyszłego artystę...

F- Fakty o sobie ..." W latach 50. malowałem bardzo wiele obrazów, będąc świadom, że nie będę ich mógł wystawić. I pomimo to malowałem je, malowałem dla siebie, bo musiałem malować tak a nie inaczej. Nie uważając tego za podziemie. Bo przecież przez to moje malarstwo kontaktowałem się z całym światem, z jego myślą, jego ideałami, wierzyłem, że przyjdzie". (Krzysztof Pleśniarowicz, "Kantor".

G - Gonił rok 1946... Kantor wraz z Marią Jaremą brał udział w Międzynarodowej Wystawie Sztuki Współczesnej w Paryżu. Rok później artysta znalazł się "na indeksie", nie godził się bowiem z realizmem socjalistycznym.

M - Jak miłość. Był rok 1955 Kantor zakochuje się Marii Stangret - malarce, aktorce, później została jego drugą żoną. Była muzą artysty, nigdy nie pozostawała w cieniu...pisała, malowała, grała w Cricot 2. Małżeństwo trwało 30 lat. Aż Kantor zakochał się w młodszej od siebie kobiecie i wyprowadził z domu...

N - Nie można być ciągle
na fali - trzeba być falą;
nie należy się przejmować,
że "odpływa" - fale wracają
Tadeusz Kantor

K - kompozycje przestrzenne, w których prezentował zniszczone przedmioty...torby, parasole, koperty... budziły podziw. Jego ambalaże (fr. emballage - opakowanie) i asamblaże znów odkrywały inny świat i intrygowały...

S - Jak studia. Kantor ukończył Akademię Sztuk Pięknych w Krakowie, był też nauczycielem tejże uczelni. Malował figuratywne obrazy, bardzo uproszczone, o posępnym nastroju. Lubił ciemne kolory i chropowatą fakturę. W późniejszych latach malował metaforyczne postacie, także o chłodnej kolorystyce.
Pod koniec życia portretował samotne postacie ludzkie.

T - "Teatr informel" (1969), tam decydowała przypadkowość, pozbawieni indywidualności aktorzy traktowani byli jak automaty. Był też "teatr zerowy" (1969) gdzie spektakl pozbawiony był akcji. Teatr "śmierci" (1972) fascynował artystę". Zdawał się być zaprzyjaźniony z Tanatosem - greckim bogiem śmierci. Treścią wielu jego sztuk była nostalgia, przemijanie i śmierć...

W - "Wielopole, Wielopole" Kantora, w tej sztuce artysta prezentował Wielopole Skrzyńskie - gdzie się urodził. Przywołuje wspomnienia i obrazy z przeszłości, fotografie z początku XX wieku...są rekruci z I wojny światowej, śmierć księdza na plebanii, drodzy ale już nieobecni członkowie rodziny. Miejscem akcji jest "pokoik wyobraźni", w którym nakładają się obrazy z życia rodziny i wspomnienia, wspomnienia...

U - "Umarła klasa" spektakl grany był na całym świecie dwa i pół tysiąca razy, został sfilmowany przez Wajdę, grany był w plenerach Krakowa, między innymi na Kazimierzu - dawnej dzielnicy żydowskiej...W tym przedstawieniu umarli wracają na swoje miejsce w szkolnych ławkach, staruszkowie niosą na plecach tornistry, przekrzykują się, popychają. Są to manekiny dziewcząt i chłopców. Umarli siadają obok samych siebie. Pokazano klasę przed maturą w galicyjskim miasteczku tuż przed I wojną światową. Druga "klasa" to umarły, albo wypalony zakątek, gdzie mieszkały różne nacje. Korowód umarłych wraca aby zasiąść w szkolnych ławach, zdziecinniali staruszkowie jako uczniowie symbolizowali ofiary wojenne, tragiczne losy narodu żydowskiego...

P - Pozdrawiam mieszkańców Wielopola Skrzyńskiego, na pewno jesteście dumni z Kantora. To wielki zaszczyt, że Wasz syn rozsławił Polskę na całym świecie.
Wystarczy wspomnieć choćby czerwcowe wydarzenie artystyczne w Wielopolu
I Międzynarodowe
X Ogólnopolskie
Prezentacje Teatrów
o nagrodę im. Tadeusza Kantora

Janusz Kopeć
Chicago, w lipcu 2018
.
Podziel się swoją opinią*:
SKOMENTUJ!

214.10.11.2


Wpisz za pomocą cyfr rozwiązanie równania:
jedenaście minus zero =
Twój adres e-mail będzie wykorzystany tylko do powiadomienia Ciebie o nowych wpisach w dyskusji.

KOMENTARZE
Ten wpis nie ma żadnych komentarzy.
Napisz pierwszy/a co o nim myślisz!
T.max °C °C °C °C °C °C °C °C
T.min °C °C °C °C °C °C °C °C
Rano
Południe
Wieczór
Noc
Prawd. Deszcz
Kierunek wiatru
Siła wiatru* B B B B B B B B
Indeks UV
Słońce
Wschód
Zachód 01:00 01:00 01:00 01:00 01:00 01:00 01:00 01:00
* - siła wiatru w skali Beauforta
** - Indeks UV - pomiar promieniowania ultrafioletowego (UV)