Mniejszości narodowe w Polsce

Mniejszości narodowe w Polsce

Rzeczpospolita Obojga Narodów była państwem wieloetnicznym. Podobnie było w okresie międzywojnia. Kraj zamieszkiwały milionowe rzesze Ukraińców i Białorusinów. Dopiero po II wojnie światowej Polacy stanowią 98 % populacji. Jesteśmy krajem jednolitym narodowościowo. Nie znaczy to jednak, że nie mamy mniejszości narodowych. Owszem mamy, jest ich milion. Etniczność bez wątpienia wzbogaca i ubarwia nasz kraj...

Ukraińcy - to największa grupa etniczna. Zostało ich po II wojnie światowej 400 tysięcy. Połowa Ukraińców to Łemkowie (choć oni uważają się za odrębną nację), mówią odmiennym dialektem. Przed wojną było ich 160 tysięcy, zamieszkiwali w 170 wsiach ciągnących się od Komańczy aż do Szczawnicy. Ich osady znajdowały się w południowych częściach powiatów... sanockiego, krośnieńskiego, jasielskiego, gorlickiego i nowosądeckiego. W wyniku zawirowań powojennych i akcji "Wisła" w 1947 roku rozproszono ich po całej Polsce. Obecnie mieszkają w województwach: warmińsko - mazurskim, zachodniopomorskim, dolnośląskim, lubuskim, podkarpackim i małopolskim.
Obecna sytuacja polityczna i gospodarcza Ukrainy zmusiła miliony Ukraińców do szukania pracy w Europie. Do Polski przybyło ich aż 2 miliony. To ogromna rzesza imigrantów.

Białorusini. Jest ich 300 tysięcy. To przede wszystkim Podlasie. Mieszkają tam od stuleci. Mówią nieco odmienną polszczyzną. Przez długo nie mieli poczucia własnego pochodzenia. Wyznają prawosławie. Aż 700 tyś. wiernych (Białorusini i Ukraińcy) należą do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Litwini . Jest ich 20 tysięcy. Mieszkają na niewielkim obszarze obejmującym kilka gmin...Puńsk, Szypliszki, Krasnopol i Sejny. Tereny te ongiś były barierą pomiędzy Krzyżakami a Litwą. Po I wojnie toczył się spór między Polską, a Litwą o Wileńszczyznę. Litwini żądali byłej Guberni Suwalskiej i Grodzieńskiej wraz z Białymstokiem, Grodnem i Wołkowyskiem. Dopiero na konferencji w Paryżu przyjęto projekt marszałka Fosha, ustalający linię demarkacyjną, przetrwała ona do obecnych czasów. W 1919 roku zorganizowano powstanie na Sejmszczyźnie. Sejny aż 11 razy przechodziły z rąk do rąk. Dwa narody zbratane przez tyle wieków, obróciły przeciw sobie broń...

Słowacy. Jest ich 20 tysięcy, mieszkają na Spiszu i Orawie. W 1412 roku Zygmunt Luksemburczyk oddał Polsce Spisz w zamian za pożyczkę od Jagiełły. W 1489 król Węgier Maciej Korwin żądał zwrotu Spisza, ale zmarł rok później. A gdy Władysław Jagiellończyk został królem Węgier i Czech sprawa ucichła. Po I wojnie światowej czternaście miejscowości Zamagurza Spiskiego weszło na podstawie plebiscytu w skład powiatu nowotarskiego. Dzisiaj mieszkający tu Słowacy spiscy. Posługują się nieco odmienną gwarą niż nasi górale. Tworzą odmienną enklawę o specyficznej kulturze i obyczajach. Czują się Słowakami. Podobno jak jadą po zakupy do Nowego Targu to mówią...jedziemy do Polski.

Niemcy. To mniejszość narodowa licząca 400 tysięcy. Mieszkają głównie na Opolszczyźnie, w woj. śląskim i dolnośląskim, także zachodniopomorskim i warmińsko - mazurskim.
Wspomnę tu o tak zwanej "narodowości śląskiej", która faktycznie nie istnieje, a chce być uznana. To mniejszość etniczna, a nie narodowa. Ten ruch ma charakter społeczny przeciwko warunkom bytu na Górnym Śląsku. Podczas spisu ludności w 2011 roku narodowość śląską zadeklarowało 847 tysięcy osób, w tym 376 jako jedyną narodowość.
Chciałoby się rzec "tam ojczyzna, gdzie dobrze". Polski Sąd Najwyższy odrzucił w 1998 roku wniosek o uznanie Ślązaków za odrębną grupę narodową. Także Europejski Trybunał Praw Człowieka (2004) podtrzymał tę decyzję.
A Ślązacy dalej się łudzą i noszą transparenty z napisem: "Ślunsko nacyjo buła, je i bydzie".

Tatarzy. Mieszkają w Polsce od stuleci. Początkowo osiedlali się w Wielkim Księstwie Litewskim. Była to emigracja polityczna. Zobowiązani byli do służby wojskowej. Walczyli nawet pod Grunwaldem. Natomiast jeńcy tatarscy osadzani byli na wsiach, gdzie cieszyli się pełną autonomią i swobodą religijną. W okresie międzywojnia było ich w Polsce prawie 6 tysięcy. Po II wojnie, po zmianie granic, zostało ich tylko 1916. Mieszkają w dwóch wioskach na Podlasiu... Bohoniki i Kruszwiany. Także w Warszawie, Białymstoku i Gorzowie Wielkopolskim.
Warto dodać, że ojciec naszego wspaniałego pisarza Henryka Sienkiewicza miał tatarskie pochodzenie. Jego przodkowie osiedlili się na Litwie w w XVI i XVII wieku.

Inne mniejszości narodowe w Polsce to: Romowie, Rosjanie, Żydzi, Ormianie. Pozostałe nacje zamieszkujące w Polsce uznawane są jako grupy etniczne.

Janusz Kopeć
Chicago, we wrześniu 2018

Podziel się swoją opinią*:
SKOMENTUJ!

214.10.11.2


Wpisz za pomocą cyfr rozwiązanie równania:
czternaście minus jeden =
Twój adres e-mail będzie wykorzystany tylko do powiadomienia Ciebie o nowych wpisach w dyskusji.

KOMENTARZE
Ten wpis nie ma żadnych komentarzy.
Napisz pierwszy/a co o nim myślisz!
T.max °C °C °C °C °C °C °C °C
T.min °C °C °C °C °C °C °C °C
Rano
Południe
Wieczór
Noc
Prawd. Deszcz
Kierunek wiatru
Siła wiatru* B B B B B B B B
Indeks UV
Słońce
Wschód
Zachód 01:00 01:00 01:00 01:00 01:00 01:00 01:00 01:00
* - siła wiatru w skali Beauforta
** - Indeks UV - pomiar promieniowania ultrafioletowego (UV)